O kom, o kom, Immanuël

Op 17 december zal het jaarlijkse Adventsconcert van de Leidse Cantorij plaatsvinden in de Hooglandse Kerk, Leiden.

Leidse Cantorij Dekentjesactie
Met een prachtige middeleeuwse Hooglandse Kerk komen ook authentieke middeleeuwse temperaturen. Het verwarmen van de kerk is een kostbare en milieu belastende operatie. Omdat ook wij graag een steentje bijdragen aan het leefbaar houden van onze mooie planeet, zal de kerk niet volledig worden verwarmd, waardoor het kouder zal zijn dan normaal. We roepen daarom ons publiek op zich warm aan te kleden en een dekentje mee te nemen. U kunt ook een fleece dekentje met het logo van de Leidse Cantorij aanschaffen bij de verkooptafels in de zaal voor aanvang van het concert. Hiermee houdt u niet alleen uw benen warm, maar draagt u ons ook een warm hart toe. U bent allen van harte welkom!

48STE ADVENTSCONCERT
– dirigent Hans Brons

Tijdens het 48ste Adventsconcert van de Leidse Cantorij – ditmaal op de derde zondag van Advent, op zondag ‘Gaudete’ 17 december – draait alles bijna letterlijk om de bezoeker. Vanuit diverse delen van de Hooglandse Kerk zingt het koor de luisteraars toe. En waarheen het koor zich ook verplaatst, de toehoorders zitten op de eerste rang: in twee blokken tegenover elkaar, met daartussenin een middenpad – zoals tijdens de sfeervolle Evensongs. Ook de orgelmuziek komt van meerdere kanten, want voor het eerst worden beide orgels als begeleidingsinstrument ingezet: het De Swart/van Hagerbeer-orgel voor muziek uit de renaissance en de (vroeg-)barok, en het Willis-orgel voor het romantische repertoire en de hedendaagse muziek.

De eerste noten klinken vanuit de kooromgang aan de oostzijde van de kerk: de Mariahymne Alma redemptoris mater van Giovanni Palestrina, de meest gevierde Italiaanse componist uit de 16e eeuw. Tijdens het gregoriaanse Veni redemptor gentium verplaatst de Cantorij zich in processie naar de kruising van de kerk nabij het Willis-orgel, en wel om zeer recent werk uit te voeren van onze ‘composer in residence’ Emma Brown. Deze herfst componeerde ze een zetting van de introïtustekst Gaudete in Domino semper (verheugt u telkens in de Heer), een tekst die al eeuwen klinkt op zondag ‘Gaudete’. Dixit Maria (Maria sprak tot de engel) is een feestelijk polyfoon werk van de rond 1600 levende Duitse componist Hans Leo Hassler. De eerste samenzang wordt in het Engels gezongen: O come, O come Emmanuel. Gedurende de adventstijd wordt in de anglicaanse kerk niet het Magnificat, maar een Benedictus gezongen – ditmaal uit de Service in C van Charles Villiers Stanford. Daarna klinkt van James MacMillan een krachtige, modern getoonzette roep om de komst van het licht: O radiant dawn. Nadat de Cantorij zich onder het koraalvoorspel Nun komm, der Heiden Heiland naar de westzijde heeft begeven, wordt het adventsgedeelte van het concert besloten met een buitengewoon feestelijk Hosianna, dem Sohne Davids van Melchior Franck.

Even feestelijk luisteren pauken en trompetten de Duitse samenzang van Ein Kind geborn zu Bethlehem op, gevolgd door een zeer jubelend In dulci jubilo van Michael Praetorius. Dan volgt verstilling met een drieluik van Julius Röntgen. Zijn naam als componist mag dan een plek hebben gekregen in de Grote Zaal van het Concertgebouw, maar zijn muziek wordt helaas te zelden nog uitgevoerd. Van hem zijn drie kerstcomposities te horen: het innige motet Comt hier bezoecken, de harmonisatie van Komt verwondert u hier mensen – onder de samenzang van dit lied verplaatst de Cantorij zich weer richting het Willisorgel – en A Christmas Carol (how far is it to Bethlehem). Dit stuk is in 1927 uitgegeven in Amerika (Chicago) en daarna ten onrechte volstrekt in de vergetelheid geraakt. Ik vond het in de collectie van het Nederlands Muziek Instituut.

Na een orgelintermezzo klinken nog meer Engelse carols: het bekende God rest ye merry, gentlemen in een zetting van David Willcocks en het mystieke Sweet was the song the Virgin sang voor tweestemmig vrouwenkoor van Andrew Carter. Het concert sluit af met Mendelssohn. Na de samenzang van Hoor de eng’len zingen d’eer laat de toonzetting van Vom Himmel hoch ons niet in het ongewisse dat Jezus voorzeker vanuit de hemel naar ons is afgedaald.